Flexibele zitopstellingen: scenario's voor wisselende activiteiten

Scenario A: Van rijen naar groepen

Dit is de meest voorkomende overgang: na een instructie in rijen gaan de leerlingen in groepen aan het werk. Het aantal groepen hangt af van de taak en de beschikbare tafels. Stel u heeft 30 leerlingen en u wilt groepen van 4. Dat geeft 7 groepen van 4 (28 leerlingen) en een restgroep van 2. U heeft dus 7 of 8 tafels nodig (als elke groep één tafel krijgt).

Gebruik de tafelopstelling-tool: vul het aantal groepen in (7) en het aantal tafels per groep (1). U ziet dat u 7 tafels nodig heeft. Als u een reservetafel wilt voor extra materiaal, vult u bij 'reservetafels' 1 in, totaal 8 tafels. Zorg dat de tafels in de rijopstelling al zo staan dat ze makkelijk te verplaatsen zijn naar groepjes.

Scenario B: Van groepen naar U-vorm

Na een groepswerk volgt vaak een klassikale nabespreking. Een U-vorm zorgt dat alle leerlingen het bord kunnen zien en elkaar kunnen aankijken. De open kant van de U wijst naar het bord. Het aantal zitplaatsen in de U hangt af van de breedte van de ruimte en de breedte per plek.

Gebruik de zitplaatsen-tool: vul het aantal zitplaatsen (bijv. 30), de breedte per plek (bijv. 60 cm) en de diepte per plek (bijv. 50 cm) in. De tool berekent of de U past in de maximale breedte en diepte van de ruimte. Stel de ruimte is 800 cm breed en 600 cm diep. Met 30 zitplaatsen van 60 cm breed heeft u 1800 cm nodig voor een enkele rij, maar in een U-vorm verdeelt u de plekken over drie zijden: twee lange rijen en een korte rij. De tool helpt u de verdeling te optimaliseren.

Praktisch: zet de tafels van de groepen aan de buitenkant van de U. De binnenkant blijft leeg voor loopruimte. Leerlingen kunnen hun stoel meenemen naar de U.

• Meet de breedte en diepte van uw lokaal op
• Bepaal de gewenste breedte per zitplek (meestal 50-70 cm)
• Gebruik de zitplaatsen-tool om te controleren of de U past
• Houd rekening met loopruimte: minstens 60 cm tussen de tafels

Scenario C: Van U-vorm naar cirkel

Voor een kringgesprek, een debat of een activiteit waarbij oogcontact belangrijk is, is een cirkel ideaal. U kunt de tafels tegen de muur schuiven en alleen stoelen in een kring zetten, of de tafels in een cirkel plaatsen. Een cirkel van stoelen neemt minder ruimte in beslag en is sneller op te zetten.

Gebruik de zitplaatsen-tool om te controleren of een cirkel past. Stel u heeft 30 stoelen nodig. Meet de diameter van de cirkel: voor 30 stoelen van 50 cm breed heeft u een omtrek van 1500 cm nodig, wat een diameter geeft van ongeveer 477 cm (omtrek = π × diameter). De tool vraagt om breedte en diepte van de ruimte; voor een cirkel kunt u de maximale breedte en diepte gelijk stellen aan de diameter.

Een cirkel zonder tafels is het snelst te realiseren. Laat leerlingen hun stoel meenemen en in een kring gaan zitten. Voor tafels in een cirkel heeft u meer tijd nodig, maar het biedt wel een schrijfoppervlak.

Tools die u helpen bij het plannen

De zitplaatsen-tool en de tafelopstelling-tool zijn onmisbaar bij het voorbereiden van flexibele opstellingen. Met de zitplaatsen-tool berekent u of een bepaalde configuratie past in de beschikbare ruimte. Met de tafelopstelling-tool bepaalt u hoeveel tafels u nodig heeft voor een gegeven aantal groepen.

Door vooraf de aantallen te berekenen, voorkomt u dat u tijdens de les moet schatten. U weet precies hoeveel tafels en stoelen u nodig heeft en of de opstelling past. Dit scheelt tijd en voorkomt frustratie.